Składka zdrowotna 2026: skala, liniowy, ryczałt (po wecie)
Stan prawny na Redakcja podatekly.pl, jak liczymy
W skrócie
- Na skali płacisz 9% dochodu, na liniowym 4,9%, w obu przypadkach co najmniej 432,54 zł (od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.).
- Na ryczałcie płacisz stałą kwotę zależną od przychodu w roku pomniejszonego o składki społeczne, czyli 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie.
- Ustawa obniżająca zdrowotną od 2026 r. została zawetowana, więc obowiązują dotychczasowe zasady.
- Składkę płacisz do 20. dnia następnego miesiąca, a roczne rozliczenie robisz do 20 maja.
W 2026 roku przedsiębiorca na skali płaci 9% dochodu, a na podatku liniowym 4,9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Na ryczałcie składka jest stała i zależy od rocznego przychodu: 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie. Swoją kwotę policzysz w kalkulatorze składki zdrowotnej.
Te zasady obowiązują bez zmian, bo ustawa z 2025 r., która miała obniżyć zdrowotną od 2026 r., została zawetowana. Jeśli trafisz na tekst, według którego ryczałtowiec traci odliczenie 50% zdrowotnej albo płaci mniej, opisuje on projekt, który nie wszedł w życie.
Ile wynosi składka zdrowotna w 2026 roku dla każdej formy?
| Forma opodatkowania | Składka | Minimum lub kwota | Okres |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu | 432,54 zł | luty 2026 r. - styczeń 2027 r. |
| Podatek liniowy 19% | 4,9% dochodu | 432,54 zł | luty 2026 r. - styczeń 2027 r. |
| IP Box | 4,9% dochodu | 432,54 zł | luty 2026 r. - styczeń 2027 r. |
| Ryczałt, przychód po składkach społecznych do 60 000 zł | stała kwota | 498,35 zł | styczeń - grudzień 2026 r. |
| Ryczałt, przychód 60 000-300 000 zł | stała kwota | 830,58 zł | styczeń - grudzień 2026 r. |
| Ryczałt, przychód powyżej 300 000 zł | stała kwota | 1 495,04 zł | styczeń - grudzień 2026 r. |
Minimum 432,54 zł to 9% płacy minimalnej 4 806 zł. Progi ryczałtowe liczysz od przychodu pomniejszonego o zapłacone składki społeczne. Kwoty ryczałtowe to 9% od 60%, 100% i 180% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 r., które GUS ogłosił w wysokości 9 228,64 zł.
Czym jest rok składkowy luty-styczeń?
Na skali, liniowym i IP Box minimum zdrowotnej zmienia się nie w styczniu, ale w lutym. Rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia następnego roku, a minimum liczy się od płacy minimalnej obowiązującej pierwszego dnia tego okresu. Dlatego:
- za styczeń 2026 r. minimum wynosiło 314,96 zł (stare zasady z 2025 r.),
- od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. minimum wynosi 432,54 zł,
- od lutego 2027 r. minimum wyniesie 445,50 zł, bo płaca minimalna na 2027 r. to 4 950 zł.
Ryczałtu to nie dotyczy. Tam kwoty zmieniają się z początkiem roku kalendarzowego, bo podstawą jest przeciętne wynagrodzenie z IV kwartału poprzedniego roku.
Jak liczy się zdrowotną na skali i liniowym?
Podstawą jest dochód z poprzedniego miesiąca, czyli przychód minus koszty, pomniejszony o zapłacone składki społeczne. Składkę za maj liczysz od dochodu z kwietnia i płacisz do 20 czerwca. Jeśli wynik jest niższy niż 432,54 zł, płacisz minimum.
Przykład policzony silnikiem strony dla 2026 r., pełny ZUS z chorobowym, miesiąc od lutego do grudnia:
| Dane | Skala | Liniowy |
|---|---|---|
| Przychód miesięcznie | 10 000 zł | 20 000 zł |
| Koszty miesięcznie | 2 000 zł | 0 zł |
| Składka zdrowotna | 546,59 zł | 885,59 zł |
| Na rękę miesięcznie (średnio w roku) | 5 097,90 zł | 13 921,98 zł |
Przy liniowym 6 000 zł przychodu i 1 000 zł kosztów 4,9% dochodu daje mniej niż minimum, więc w miesiącach od lutego płacisz 432,54 zł.
Jak działa zdrowotna na ryczałcie?
Na ryczałcie liczy się przychód narastająco od początku roku, pomniejszony o zapłacone składki społeczne (art. 81 ust. 2g ustawy o świadczeniach). Dopóki ta kwota nie przekroczy 60 000 zł, płacisz 498,35 zł. W miesiącu, w którym przekroczysz próg, płacisz już 830,58 zł i tak do końca roku, chyba że przekroczysz 300 000 zł. Za wcześniejsze miesiące nie dopłacasz od razu, robisz to w rocznym rozliczeniu.
Przykład z silnika: ryczałt 12%, 90 000 zł przychodu w roku, duży ZUS z chorobowym. Po odjęciu 21 459,48 zł składek społecznych zostaje 68 540,52 zł, więc wpadasz w drugi próg. Zdrowotna wynosi 830,58 zł miesięcznie, a połowę tej kwoty, czyli 415,29 zł, odliczasz od przychodu. Ryczałtowiec, który prowadził firmę przez cały poprzedni rok, może też płacić od początku roku składkę z progu wynikającego z przychodu z poprzedniego roku i wyrównać różnicę w rozliczeniu rocznym.
Czy zdrowotną odliczysz od podatku?
Zależy od formy. Na skali nie odliczasz nic. Na liniowym zapłaconą zdrowotną zaliczasz do kosztów albo odliczasz od dochodu, łącznie do 14 100 zł w 2026 r. Na ryczałcie odliczasz od przychodu 50% zapłaconych składek. Szczegóły opisujemy w poradniku o odliczeniu składki zdrowotnej.
Do kiedy płacisz i jak rozliczasz rok?
Zdrowotną płacisz razem ze składkami społecznymi do 20. dnia następnego miesiąca w ZUS DRA. Po zakończeniu roku liczysz składkę od dochodu albo przychodu za cały rok i porównujesz z sumą wpłat. Różnicę wykazujesz w DRA za kwiecień, czyli do 20 maja. Za 2026 r. ten termin to 20 maja 2027 r. Krok po kroku opisujemy to w poradniku o rocznym rozliczeniu zdrowotnej.
Ulga na start i Mały ZUS Plus nie zwalniają ze zdrowotnej
Zwolnienie z ulgi na start dotyczy tylko składek społecznych. Zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca działalności według swojej formy opodatkowania. Tak samo jest przy preferencyjnym ZUS i Małym ZUS Plus: obniżają one składki społeczne, a zdrowotna zostaje bez zmian. Pełne zestawienie znajdziesz w poradniku o składkach ZUS w 2026 r., a porównanie form w kalkulatorze ryczałt, liniowy czy skala.
Pytania i odpowiedzi
Ile wynosi minimalna składka zdrowotna w 2026 roku?
Na skali podatkowej, podatku liniowym i IP Box minimum to 432,54 zł miesięcznie, czyli 9% płacy minimalnej 4 806 zł. Ta kwota obowiązuje w roku składkowym od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. Za styczeń 2026 r. obowiązywało jeszcze minimum z poprzedniego roku składkowego, czyli 314,96 zł. Na ryczałcie nie ma minimum w tym sensie, jest najniższy próg 498,35 zł.
Mam stratę w danym miesiącu. Ile wynosi zdrowotna?
Na skali i liniowym płacisz wtedy minimalną składkę 432,54 zł. Strata nie obniża składki poniżej minimum. Podstawą jest dochód z poprzedniego miesiąca, więc w miesiącu po dobrym miesiącu zapłacisz więcej, a po słabym minimum. Różnice między sumą miesięcznych składek a składką od dochodu rocznego wyrównasz w rocznym rozliczeniu do 20 maja.
Mam etat i firmę. Czy płacę dwie składki zdrowotne?
Tak. Zdrowotną płacisz osobno z każdego tytułu. Pracodawca potrąca ją z pensji, a z działalności płacisz ją sam w ZUS DRA. Etat nie zwalnia Cię ze składki zdrowotnej w firmie, nawet jeśli dzięki niemu nie płacisz składek społecznych z działalności.
Przekroczyłem 60 000 zł przychodu (po odjęciu składek społecznych) na ryczałcie w październiku. Czy dopłacam za wcześniejsze miesiące?
Nie w trakcie roku. Od miesiąca, w którym przekroczysz próg, płacisz składkę z wyższego progu, czyli 830,58 zł. Miesiące wcześniejsze zostają z kwotą 498,35 zł do rocznego rozliczenia. Dopiero w nim zdrowotną liczysz od przychodu całego roku i dopłacasz różnicę do 20 maja następnego roku.
Czy reforma podatkowa 2027 zmienia składkę zdrowotną?
Nie. Projekt UD458 (druk sejmowy nr 3147) zmienia skalę PIT, limit ryczałtu i daninę solidarnościową, ale nie dotyka ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Na 2027 r. pewna jest już minimalna składka 445,50 zł, bo wynika z płacy minimalnej 4 950 zł. Zdrowotną na ryczałcie w 2027 r. poznamy po komunikacie GUS w styczniu 2027 r.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79, 79a, 81 (Dz.U. 2025 poz. 1461)
- Obwieszczenie Prezesa GUS o przeciętnym wynagrodzeniu w IV kwartale 2025 r. (M.P. 2026 poz. 117)
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242)
- ZUS, informacja o podstawie wymiaru i kwocie składki zdrowotnej w 2026 r.
- biznes.gov.pl, składka zdrowotna przedsiębiorcy