Dobrowolne chorobowe na JDG: czy się opłaca
Stan prawny na Redakcja podatekly.pl, jak liczymy
W skrócie
- Składka chorobowa to 2,45% podstawy, w 2026 r. 138,47 zł na dużym ZUS i 35,32 zł na preferencyjnym.
- Zasiłek wynosi 80% podstawy pomniejszonej o 13,71%, przy dużym ZUS 3 901,69 zł za pełny miesiąc L4.
- Zasiłek przysługuje dopiero po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia.
- Roczna składka zwraca się po około 13 dniach zwolnienia lekarskiego w roku.
Dobrowolne chorobowe kosztuje w 2026 roku 138,47 zł miesięcznie na dużym ZUS i 35,32 zł na preferencyjnym. W zamian za pełny miesiąc zwolnienia lekarskiego dostaniesz zasiłek 3 901,69 zł na dużym ZUS albo 995,30 zł na preferencyjnym. Roczna składka zwraca się po około 13 dniach L4 w roku, ale zasiłek przysługuje dopiero po 90 dniach ubezpieczenia. Koszt składek w swoim wariancie sprawdzisz w kalkulatorze składek ZUS.
Ile kosztuje chorobowe w 2026 roku?
Składka chorobowa to 2,45% podstawy wymiaru składek. Kwoty z silnika strony:
| Etap ZUS | Podstawa | Chorobowe miesięcznie | Chorobowe rocznie |
|---|---|---|---|
| Duży ZUS | 5 652,00 zł | 138,47 zł | 1 661,64 zł |
| Preferencyjny ZUS | 1 441,80 zł | 35,32 zł | 423,84 zł |
| Mały ZUS Plus, dochód 60 000 zł | 2 465,75 zł | 60,41 zł | 724,92 zł |
| Ulga na start | brak | nie możesz opłacać | nie dotyczy |
Chorobowe jest jedyną dobrowolną składką społeczną przedsiębiorcy. Emerytalną, rentową i wypadkową płacisz obowiązkowo, chyba że korzystasz z ulgi na start. Pełne zestawienie składek znajdziesz w poradniku o składkach ZUS w 2026 r.
Ile wynosi zasiłek chorobowy przedsiębiorcy?
Podstawą zasiłku jest przeciętna podstawa wymiaru składki chorobowej z 12 miesięcy przed chorobą, pomniejszona o 13,71%. Zasiłek wynosi 80% tej kwoty, a w czasie ciąży 100%. Za dzień zwolnienia dostajesz 1/30 miesięcznego zasiłku.
| Etap ZUS | Podstawa zasiłku | Zasiłek 80% za miesiąc | Za dzień (80%) | 14 dni L4 | Za miesiąc w ciąży (100%) |
|---|---|---|---|---|---|
| Duży ZUS | 4 877,11 zł | 3 901,69 zł | 130,06 zł | 1 820,84 zł | 4 877,11 zł |
| Preferencyjny ZUS | 1 244,13 zł | 995,30 zł | 33,18 zł | 464,52 zł | 1 244,13 zł |
| Mały ZUS Plus, dochód 60 000 zł | 2 127,70 zł | 1 702,16 zł | 56,74 zł | 794,36 zł | 2 127,70 zł |
Kwoty policzyliśmy dla osoby, która przez ostatnie 12 miesięcy płaciła składki od tej samej podstawy. Jeśli ubezpieczenie trwa krócej, ZUS liczy przeciętną z pełnych miesięcy ubezpieczenia.
Po ilu dniach chorobowe się zwraca?
Dzielimy roczną składkę przez dzienny zasiłek (80%). Wynik z silnika strony:
- duży ZUS: 1 661,64 zł / 130,06 zł = 12,78 dnia,
- preferencyjny ZUS: 423,84 zł / 33,18 zł = 12,77 dnia,
- Mały ZUS Plus z dochodem 60 000 zł: 724,92 zł / 56,74 zł = 12,78 dnia.
Wynik prawie się nie zmienia, bo zarówno składka, jak i zasiłek zależą od tej samej podstawy. Jeśli w typowym roku chorujesz dłużej niż około dwa tygodnie, chorobowe się zwraca. Przy jednej dłuższej chorobie, na przykład miesięcznym zwolnieniu po urazie, zwraca się z dużym zapasem.
Składka chorobowa jest składką społeczną, więc obniża też podstawę podatku: na skali i liniowym odliczasz ją od dochodu, a na ryczałcie od przychodu. Realny koszt jest więc trochę niższy niż w tabeli.
Rachunek nie uwzględnia zasiłku macierzyńskiego. Dla osoby, która planuje dziecko, chorobowe ma zupełnie inny sens, bo bez niego zasiłku macierzyńskiego z firmy nie ma wcale.
Kiedy zasiłek się nie należy?
- Przez pierwsze 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (okres wyczekiwania). Do tego okresu wliczasz wcześniejsze ubezpieczenie, na przykład z etatu, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.
- Po spóźnionej albo zaniżonej wpłacie. Dobrowolne ubezpieczenie ustaje, jeśli składka nie wpłynie w terminie w pełnej wysokości.
- Na uldze na start, bo nie podlegasz wtedy ubezpieczeniom społecznym.
Jak przystąpić do chorobowego?
- Zaznacz ubezpieczenie chorobowe w zgłoszeniu ZUS ZUA przy rejestracji firmy albo przy przejściu z ulgi na start na składki.
- Jeśli prowadzisz już firmę bez chorobowego, złóż nowe zgłoszenie ZUS ZUA z ubezpieczeniem chorobowym przez PUE/eZUS albo program Płatnik.
- Płać składki do 20. dnia następnego miesiąca. Ubezpieczenie chorobowe obejmuje Cię od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia złożenia zgłoszenia.
Czy chorobowe się opłaca?
Policz trzy rzeczy: ile dni L4 masz zwykle w roku, czy planujesz dziecko i ile odłożonych pieniędzy pozwala Ci przetrwać miesiąc bez przychodu. Na B2B nie ma płatnego L4 od klienta, więc chorobowe jest najtańszą formą zabezpieczenia na wypadek dłuższej choroby. Jak wliczyć urlop i chorobę w stawkę, piszemy w poradniku o urlopie i L4 na B2B. Etapy, w których możesz płacić niższe chorobowe, opisujemy w poradnikach o Małym ZUS Plus i o uldze na start.
Pytania i odpowiedzi
Czy bez chorobowego dostanę zasiłek macierzyński?
Nie. Zasiłek macierzyński z tytułu działalności przysługuje tylko osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym. Jeśli planujesz dziecko, przystąp do ubezpieczenia odpowiednio wcześniej. Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od podstawy składek, więc na preferencyjnym ZUS albo Małym ZUS Plus będzie niższy niż na dużym ZUS.
Co się stanie, jeśli spóźnię się z zapłatą składek?
Jeśli nie zapłacisz w terminie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe albo zapłacisz za mało, ubezpieczenie ustaje. Tracisz wtedy prawo do zasiłku, a okres wyczekiwania liczy się od nowa po ponownym przystąpieniu. ZUS może na Twój wniosek przywrócić ubezpieczenie w uzasadnionych przypadkach, ale nie masz na to gwarancji. Ustaw stały przelew przed 20. dniem miesiąca.
Czy na uldze na start mogę opłacać chorobowe?
Nie. Na uldze na start nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym, w tym chorobowemu. Jeśli zależy Ci na zasiłku, możesz zrezygnować z ulgi przed upływem 6 miesięcy i zgłosić się do ubezpieczeń społecznych, w tym do dobrowolnego chorobowego. Od tego dnia zaczyna biec 90-dniowy okres wyczekiwania.
Mam etat i firmę. Czy potrzebuję chorobowego w firmie?
Jeśli z etatu masz co najmniej płacę minimalną, składki społeczne z firmy są dobrowolne, a ubezpieczenie chorobowe masz już z umowy o pracę. Zasiłek dostaniesz wtedy z etatu. Z firmy chorobowego w takiej sytuacji nie opłacisz, bo dobrowolne chorobowe przysługuje osobie, która z tego tytułu obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu.