Czy można odliczyć składkę zdrowotną? Liniowy, ryczałt, skala

Stan prawny na 7 października 2026 r. Redakcja podatekly.pl, jak liczymy

W skrócie

Na podatku liniowym odliczasz zapłaconą zdrowotną do 14 100 zł w 2026 r., jako koszt albo od dochodu.
Na ryczałcie odliczasz od przychodu 50% zapłaconej zdrowotnej.
Na skali podatkowej zdrowotnej nie odliczasz wcale, tak jest od 2022 r.
Pracownik na etacie też nie odlicza zdrowotnej od PIT.

Składkę zdrowotną odliczysz w 2026 roku tylko na dwóch formach. Na podatku liniowym odliczasz zapłaconą składkę do 14 100 zł rocznie. Na ryczałcie odliczasz od przychodu 50% zapłaconej składki. Na skali podatkowej i na etacie odliczenia nie ma. Ile zdrowotnej zapłacisz na każdej formie, policzysz w kalkulatorze składki zdrowotnej.

Kto i ile odlicza w 2026 roku?

Forma	Składka zdrowotna	Co odliczasz	Limit
Skala podatkowa	9% dochodu, min. 432,54 zł	nic	brak odliczenia
Podatek liniowy	4,9% dochodu, min. 432,54 zł	zapłaconą składkę (koszt albo odliczenie od dochodu)	14 100 zł rocznie
IP Box	4,9% dochodu, min. 432,54 zł	zależy od ewidencji, patrz niżej	patrz niżej
Ryczałt	498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł	50% zapłaconej składki od przychodu	bez limitu kwotowego
Umowa o pracę	9% (brutto minus składki społeczne)	nic	brak odliczenia

Odliczenie zdrowotnej od podatku na skali zniknęło w 2022 r. Weto prezydenta w 2025 r. zatrzymało natomiast ustawę, która zmieniała zasady zdrowotnej od 2026 r., więc odliczenia liniowca i ryczałtowca działają tak jak wcześniej.

Jak odlicza liniowiec?

Liniowiec ma dwie drogi. Może zaliczyć zapłaconą zdrowotną do kosztów uzyskania przychodu albo odliczyć ją od dochodu w zeznaniu PIT-36L. Obie drogi mają wspólny limit 14 100 zł w 2026 r. Limit ogłasza co roku Minister Finansów, w 2025 r. wynosił 12 900 zł.

Przy podatku 19% pełne wykorzystanie limitu obniża podatek o 2 679 zł w roku. Limit zaczyna ograniczać dopiero przy wysokim dochodzie. Dwa przykłady policzone silnikiem strony, rok 2026, pełny ZUS z chorobowym, bez kosztów:

Przychód miesięcznie	Zdrowotna w roku	Odliczona zdrowotna	Podatek w roku	Na rękę miesięcznie
20 000 zł	10 627,08 zł	10 627,08 zł	39 188 zł	13 921,98 zł
30 000 zł	16 507,08 zł	14 100,00 zł	61 328 zł	21 586,98 zł

Przy 20 000 zł miesięcznie odliczasz całą zdrowotną. Przy 30 000 zł odliczysz tylko 14 100 zł, a 2 407,08 zł nadwyżki zostaje bez odliczenia.

Jak odlicza ryczałtowiec?

Ryczałtowiec odejmuje od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych, a dopiero od wyniku liczy ryczałt. Odliczenie zmniejsza więc podstawę, a nie sam podatek. Ile realnie oszczędzasz, zależy od stawki ryczałtu i progu zdrowotnej:

Próg zdrowotnej 2026 (przychód minus składki społeczne)	Składka	Odliczasz od przychodu	Oszczędność przy 12%	Oszczędność przy 8,5%
przychód do 60 000 zł	498,35 zł	249,18 zł	29,90 zł	21,18 zł
60 000-300 000 zł	830,58 zł	415,29 zł	49,83 zł	35,30 zł
powyżej 300 000 zł	1 495,04 zł	747,52 zł	89,70 zł	63,54 zł

Kwoty oszczędności są miesięczne i przybliżone, bo ryczałt zaokrągla się do pełnych złotych. Przykład z silnika: programista na ryczałcie 12% z przychodem 20 000 zł miesięcznie płaci 830,58 zł zdrowotnej, odlicza od przychodu 4 983,48 zł rocznie i zostaje mu średnio 15 107,08 zł miesięcznie na rękę. Porównanie z liniowym i skalą znajdziesz w poradniku ryczałt czy liniowy i w kalkulatorze formy opodatkowania.

Dlaczego liczy się składka zapłacona, a nie należna?

Zarówno limit liniowca, jak i odliczenie ryczałtowca dotyczą składek zapłaconych w roku podatkowym. Ma to dwa skutki:

składka za grudzień zapłacona w styczniu wchodzi do odliczenia w nowym roku,
dopłata z rocznego rozliczenia zdrowotnej, zapłacona do 20 maja, zwiększa odliczenie w roku zapłaty, a nie w roku, którego dotyczy.

Jak przebiega to rozliczenie, opisujemy w poradniku o rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej.

Czy na skali da się coś odzyskać?

Nie. Od 2022 r. zdrowotna na skali nie obniża ani dochodu, ani podatku. Na skali masz za to kwotę wolną 30 000 zł i możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem, których nie ma na liniowym. Zdrowotna na skali wynosi 9% dochodu, czyli więcej niż 4,9% na liniowym. Pełne stawki zdrowotnej na 2026 r. zebraliśmy w poradniku o składce zdrowotnej w 2026 r.

Co z IP Box?

Przy IP Box składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu z minimum 432,54 zł. Nie opisujemy tu, czy i jak ją odliczyć przy dochodzie kwalifikowanym, bo zależy to od sposobu prowadzenia ewidencji. W takiej sprawie zapytaj księgową albo wystąp o interpretację indywidualną do KIS.

Pytania i odpowiedzi

Czy limit 14 100 zł dotyczy kosztów i odliczenia razem?

Tak. Liniowiec może zaliczyć zapłaconą zdrowotną do kosztów albo odliczyć ją od dochodu, ale łączna kwota w roku nie może przekroczyć 14 100 zł w 2026 r. Limit ogłasza co roku Minister Finansów. W 2025 r. wynosił 12 900 zł. Limit na 2027 r. poznamy z obwieszczenia, które zwykle ukazuje się w grudniu.

Czy na ryczałcie odliczam 50% składki należnej czy zapłaconej?

Zapłaconej. Ustawa o ryczałcie pozwala odliczyć od przychodu połowę składek zdrowotnych zapłaconych w roku. Jeśli zapłacisz składkę po terminie, odliczysz ją w miesiącu zapłaty. To samo dotyczy dopłaty z rocznego rozliczenia zdrowotnej, którą płacisz do 20 maja. Składka zapłacona w styczniu za grudzień wchodzi więc do odliczenia w nowym roku.

Czy ustawa obniżająca zdrowotną nie odebrała ryczałtowcom odliczenia?

Nie. Ustawa z 2025 r., która zmieniała zasady zdrowotnej od 2026 r., została zawetowana i nie weszła w życie. Ryczałtowiec w 2026 r. dalej odlicza od przychodu 50% zapłaconej zdrowotnej, a liniowiec dalej odlicza ją do limitu. Teksty, według których od 2026 r. tego odliczenia nie ma, opisują projekt, a nie obowiązujące przepisy.

Czy zdrowotną zapłaconą w firmie odliczę przy rozliczeniu z małżonkiem?

Wspólne rozliczenie z małżonkiem przysługuje tylko przy skali podatkowej, a na skali zdrowotnej nie odliczasz w ogóle. Liniowiec nie może rozliczać się wspólnie z małżonkiem, więc odlicza zdrowotną wyłącznie w swoim zeznaniu PIT-36L. Ryczałtowiec odlicza 50% zdrowotnej w PIT-28. Na skali zdrowotna po prostu zmniejsza kwotę na rękę.