Ulga na start: 6 miesięcy bez ZUS. Warunki i pułapki
Stan prawny na Redakcja podatekly.pl, jak liczymy
W skrócie
- Przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od założenia firmy nie płacisz składek społecznych ani Funduszu Pracy.
- Składkę zdrowotną płacisz od początku, w 2026 r. co najmniej 432,54 zł na skali i liniowym albo 498,35 zł na ryczałcie.
- Ulga przysługuje przy pierwszej firmie albo po co najmniej 60 miesiącach przerwy.
- Nie dostaniesz jej, jeśli pracujesz dla byłego pracodawcy w zakresie obowiązków z etatu z tego albo poprzedniego roku.
Ulga na start zwalnia ze składek społecznych przez 6 pełnych miesięcy kalendarzowych od założenia firmy. W tym czasie płacisz tylko składkę zdrowotną, w 2026 r. co najmniej 432,54 zł na skali i liniowym albo 498,35 zł na ryczałcie przy przychodzie do 60 000 zł rocznie (na uldze na start nie ma składek społecznych do odjęcia). Ile oszczędzasz w porównaniu z dużym ZUS, pokaże kalkulator składek ZUS.
Kto ma prawo do ulgi na start?
Warunki są w art. 18 Prawa przedsiębiorców. Musisz spełnić wszystkie:
- jesteś osobą fizyczną (jednoosobowa działalność albo wspólnik spółki cywilnej),
- zakładasz działalność pierwszy raz albo od zakończenia lub zawieszenia poprzedniej minęło co najmniej 60 miesięcy,
- nie wykonujesz dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które robiłeś u niego na umowie o pracę w bieżącym albo poprzednim roku kalendarzowym.
Ostatni warunek to najczęstsza pułapka. Programista, który w czerwcu odchodzi z etatu i od lipca wystawia faktury temu samemu pracodawcy za tę samą pracę, ulgi na start nie dostanie. Nie dostanie też preferencyjnego ZUS. Ograniczenia podatkowe takiej sytuacji opisujemy w poradniku o B2B u byłego pracodawcy.
Ile płacisz na uldze na start?
| Pozycja | Kwota miesięcznie w 2026 r. |
|---|---|
| Składki emerytalna, rentowa, wypadkowa | 0 zł |
| Składka chorobowa | 0 zł (nie możesz jej opłacać) |
| Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | 0 zł |
| Zdrowotna na skali | 9% dochodu, min. 432,54 zł |
| Zdrowotna na liniowym | 4,9% dochodu, min. 432,54 zł |
| Zdrowotna na ryczałcie | 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł |
Zdrowotna nie jest obniżona, więc ulga na start nie oznacza, że ZUS w ogóle nie istnieje. Stawki opisujemy w poradniku o składce zdrowotnej w 2026 r.
Ile to daje w złotówkach?
Przykład policzony silnikiem strony: ryczałt 8,5%, przychód 4 000 zł miesięcznie, rok 2026. Kwoty to średnia miesięczna:
| Etap | Składki społeczne i FP | Zdrowotna | Na rękę miesięcznie |
|---|---|---|---|
| Ulga na start | 0 zł | 498,35 zł | 3 182,82 zł |
| Preferencyjny ZUS z chorobowym | 456,18 zł | 498,35 zł | 2 765,39 zł |
| Duży ZUS z chorobowym | 1 926,76 zł | 498,35 zł | 1 408,06 zł |
Przy małych przychodach różnica jest ogromna. Po uldze na start większość osób przechodzi na preferencyjny ZUS, a dopiero potem na Mały ZUS Plus albo duży ZUS. Kolejne etapy opisujemy w poradniku o składkach ZUS w 2026 r.
Jak liczyć 6 miesięcy?
Liczą się pełne miesiące kalendarzowe. Jeśli zaczynasz działalność 1. dnia miesiąca, ten miesiąc wchodzi do sześciu. Jeśli zaczynasz w trakcie miesiąca, ten niepełny miesiąc jest dodatkowy.
Przykład: firma od 15 marca 2026 r. Marzec to miesiąc niepełny. Sześć pełnych miesięcy ulgi to kwiecień-wrzesień 2026 r. Od października 2026 r. możesz płacić preferencyjne składki przez 24 pełne miesiące, czyli do września 2028 r.
Jak zgłosić ulgę na start?
- Rejestracja w CEIDG. Wniosek o wpis możesz od razu połączyć ze zgłoszeniem do ZUS.
- Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego na ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 40. Masz na to 7 dni od rozpoczęcia działalności. Nie zgłaszasz się do ubezpieczeń społecznych.
- Co miesiąc ZUS DRA i zdrowotna do 20. dnia następnego miesiąca. Dokumenty wyślesz przez PUE/eZUS, ePłatnik albo program Płatnik.
- Po 6 miesiącach w ciągu 7 dni zgłaszasz się do ubezpieczeń społecznych na ZUS ZUA, z kodem 05 70 dla preferencyjnego ZUS albo 05 10 dla dużego ZUS.
Ulga na start a podatek
Ulga na start nie zmienia zasad podatkowych. Formę opodatkowania wybierasz normalnie, a na skali, liniowym i ryczałcie płacisz zaliczki na PIT od pierwszego miesiąca. Brak składek społecznych oznacza, że nie masz czego odliczyć od dochodu ani przychodu, więc podatek jest nieco wyższy niż na preferencyjnym ZUS. W przykładzie z ryczałtem 8,5% i przychodem 4 000 zł miesięcznie silnik pokazuje ryczałt 3 826 zł w roku na uldze na start i 3 361 zł na preferencyjnym ZUS. Mimo to na rękę zostaje więcej na uldze, bo oszczędność na składkach jest dużo większa.
Co tracisz na uldze na start?
- Zasiłki. Bez ubezpieczenia chorobowego nie masz prawa do zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego ani świadczenia rehabilitacyjnego. Jeśli planujesz dziecko, policz to dokładnie, zanim wybierzesz ulgę.
- Emeryturę. Przez te miesiące nie wpłacasz nic na konto emerytalne.
- Ubezpieczenie wypadkowe. Nie masz prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego z tytułu działalności.
Ulga jest dobrowolna. Możesz w każdej chwili zgłosić się do ubezpieczeń społecznych, na przykład gdy chcesz wcześniej zacząć opłacać chorobowe. Kiedy dobrowolne chorobowe ma sens, wyjaśniamy w poradniku o chorobowym na JDG.
Pytania i odpowiedzi
Czy mogę drugi raz skorzystać z ulgi na start?
Tak, ale dopiero gdy od zakończenia albo zawieszenia poprzedniej działalności minie co najmniej 60 miesięcy. Liczy się każda wcześniejsza działalność gospodarcza, nie tylko ta, w której korzystałeś z ulgi. Jeśli zamkniesz firmę i otworzysz ją po roku, ulgi na start nie dostaniesz, ale możesz mieć prawo do preferencyjnego ZUS, o ile nie wykorzystałeś go wcześniej.
Czy na uldze na start płacę składkę zdrowotną?
Tak. Ulga zwalnia tylko ze składek społecznych. Zdrowotną płacisz od pierwszego miesiąca według swojej formy opodatkowania: na skali 9% dochodu, na liniowym 4,9% dochodu, w obu przypadkach co najmniej 432,54 zł, a na ryczałcie od 498,35 zł miesięcznie w 2026 r. Co miesiąc składasz też ZUS DRA.
Czy ulga na start się opłaca, skoro nic nie odkładam na emeryturę?
Przez 6 miesięcy nie płacisz składki emerytalnej, więc te miesiące nic nie dodają do Twojego kapitału emerytalnego. Nie masz też ubezpieczenia chorobowego, więc nie dostaniesz zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego. W zamian zostaje Ci w kieszeni do 1 788,29 zł miesięcznie, które zapłaciłbyś na dużym ZUS. Ulga jest dobrowolna i możesz z niej zrezygnować wcześniej.
Założyłem firmę 15 marca. Kiedy kończy się ulga?
Ulga trwa 6 pełnych miesięcy kalendarzowych. Jeśli zaczynasz w trakcie miesiąca, ten miesiąc nie wlicza się do sześciu. Przy starcie 15 marca 2026 r. pełne miesiące to kwiecień-wrzesień 2026 r., a marzec jest dodatkowo bez składek społecznych. Od października 2026 r. możesz przejść na preferencyjny ZUS na 24 miesiące.
Czy mogę mieć ulgę na start, prowadząc spółkę cywilną?
Tak. Ulga przysługuje osobie fizycznej, która prowadzi jednoosobową działalność albo jest wspólnikiem spółki cywilnej. Każdy wspólnik spełnia warunki osobno, czyli każdy musi zaczynać pierwszą działalność albo wracać po 60 miesiącach i nie pracować dla byłego pracodawcy. Każdy wspólnik zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego osobno na ZUS ZZA.