B2B u byłego pracodawcy: kiedy tracisz liniowy i ryczałt

Stan prawny na 7 października 2026 r. Redakcja podatekly.pl, jak liczymy

W skrócie

Liniowego nie wybierzesz w roku, w którym na etacie wykonywałeś te same czynności dla tej firmy (art. 9a ust. 3 ustawy o PIT).
Ryczałtu nie wybierzesz w tym roku i w roku następnym (art. 8 ust. 2 ustawy o ryczałcie).
Tracisz też ulgę na start, preferencyjny ZUS, Mały ZUS Plus i wakacje składkowe.
Przy 15 000 zł przychodu utrata ulgi na start i ryczałtu 12% kosztuje ok. 2 200 zł miesięcznie w pierwszych 6 miesiącach (wobec skali z dużym ZUS).

Jeśli przechodzisz z etatu na B2B w tej samej firmie i robisz to samo co dotąd, tracisz podatek liniowy w roku, w którym pracowałeś na etacie, a ryczałt w tym roku i w roku następnym. Do tego nie skorzystasz z ulgi na start ani z preferencyjnego ZUS. Przy przychodzie 15 000 zł miesięcznie ulga na start i ryczałt 12% to ok. 2 200 zł miesięcznie różnicy w pierwszych 6 miesiącach.

Ile zostanie Ci w Twoim wariancie, policzysz w kalkulatorze B2B, wybierając skalę i duży ZUS. Poniżej opisujemy, które przepisy działają, na jak długo i co możesz zrobić.

Kiedy tracisz podatek liniowy?

Art. 9a ust. 3 ustawy o PIT: jeśli uzyskasz przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które wykonywałeś lub wykonujesz w roku podatkowym w ramach stosunku pracy, tracisz w tym roku prawo do liniowego. Zaliczki przeliczasz od początku roku według skali i płacisz odsetki za zwłokę.

Liczy się tylko bieżący rok podatkowy. Jeśli etat skończył się w 2026 r., a od 2027 r. pracujesz dla tej samej firmy na B2B, w 2027 r. możesz już wybrać liniowy.

Kiedy tracisz ryczałt?

Art. 8 ust. 2 ustawy o ryczałcie jest szerszy. Obejmuje czynności, które wykonywałeś na etacie w roku poprzedzającym rok podatkowy albo w bieżącym roku. Utrata działa od dnia uzyskania takiego przychodu do końca roku, a od tego dnia płacisz podatek na zasadach ogólnych.

W praktyce przy etacie zakończonym w 2026 r. ryczałtu dla przychodów od tej firmy nie wybierzesz ani w 2026 r., ani w 2027 r. Możesz do niego wrócić od 2028 r.

Jakie ulgi ZUS tracisz?

Ten sam warunek, z rokiem bieżącym i poprzednim, powtarza się w przepisach o składkach:

Ulga	Przepis	Czy przysługuje przy pracy dla byłego pracodawcy
Ulga na start (6 miesięcy bez składek społecznych)	art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców	nie, jeśli w bieżącym lub poprzednim roku wykonywałeś te czynności na etacie
Preferencyjny ZUS (24 miesiące)	art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy o sus	nie, ten sam warunek
Mały ZUS Plus	art. 18c ust. 11 pkt 5 ustawy o sus	nie, ten sam warunek
Wakacje składkowe	art. 17a ust. 1 pkt 3 ustawy o sus	nie, jeśli w poprzednim roku albo w bieżącym roku do dnia wniosku pracowałeś dla byłego pracodawcy

Od pierwszego miesiąca płacisz więc duży ZUS: 1 926,76 zł miesięcznie z chorobowym i Funduszem Pracy w 2026 roku.

Ile to kosztuje w złotówkach?

Przykład dla 2026 roku: przychód 15 000 zł miesięcznie, koszty 500 zł miesięcznie, równe miesiące. Kwoty na rękę miesięcznie:

Wariant	Na rękę miesięcznie
Ryczałt 12%, ulga na start	11 919,25 zł
Ryczałt 12%, preferencyjny ZUS	11 517,82 zł
Ryczałt 12%, duży ZUS	10 207,08 zł
Liniowy, duży ZUS	9 685,32 zł
Skala, duży ZUS	9 718,23 zł

Osoba, która zaczyna B2B u nowego klienta, może przez pierwsze 6 miesięcy korzystać z ulgi na start i ryczałtu 12%. Ktoś, kto przechodzi na B2B do byłego pracodawcy w tym samym roku, ma do wyboru tylko skalę z dużym ZUS. Różnica to 2 201,02 zł miesięcznie w pierwszych 6 miesiącach i 1 799,59 zł miesięcznie w okresie preferencyjnego ZUS. Przy tym przychodzie skala i liniowy dają prawie to samo, więc utrata liniowego w pierwszym roku boli mniej niż utrata ryczałtu.

Kwoty w tabeli dla ryczałtu przy uldze na start i preferencyjnym ZUS liczymy tak, jakby dany wariant trwał cały rok. Wynik zależy też od Twoich kosztów: przy wysokich kosztach skala może wyjść korzystniej niż ryczałt. Porównania form opisujemy w poradnikach Ryczałt czy liniowy i Skala czy liniowy.

Co jeśli zakres pracy jest inny?

Wszystkie przepisy mówią o czynnościach odpowiadających tym z etatu. Jeśli na B2B robisz coś wyraźnie innego, ograniczenia mogą nie mieć zastosowania. Liczy się porównanie zakresu obowiązków z umowy o pracę i umowy B2B, a nie nazwa stanowiska.

Przy takim przejściu złóż wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, zanim wystawisz pierwszą fakturę. Opisz dokładnie obowiązki z etatu i zakres usług na B2B.

Czy grozi Ci też uznanie umowy za etat?

Tak, i to niezależnie od podatków. Art. 22 § 1² Kodeksu pracy zakazuje zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną, jeśli warunki pracy się nie zmieniają. Przejście z etatu na B2B w tej samej firmie, przy tych samych godzinach, przełożonym i zadaniach, to typowy przykład takiej sytuacji. Ryzyko opisujemy szerzej w poradniku B2B czy umowa o pracę.

Co możesz zrobić?

Jeśli to możliwe, zacznij B2B u byłego pracodawcy od nowego roku podatkowego. Odzyskasz od razu liniowy, a ryczałt rok później.
Jeśli zakres usług się różni, opisz go dokładnie w umowie i potwierdź interpretacją.
Policz skalę. Przy niższym dochodzie i dzieciach albo małżonku bez dochodów skala może być najlepsza i tak.
Negocjuj stawkę z uwzględnieniem dużego ZUS od pierwszego miesiąca. Ekwiwalenty etatu znajdziesz w poradniku Jak przeliczyć UoP na B2B.

Pytania i odpowiedzi

Czy zakaz dotyczy też innych klientów?

Nie. Ograniczenia dotyczą tylko przychodów z usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, które odpowiadają czynnościom z etatu. Jeśli masz innych klientów i nie pracujesz dla byłego pracodawcy, możesz wybrać liniowy albo ryczałt. Wystarczy jednak jedna taka faktura dla byłego pracodawcy, żeby stracić preferencyjną formę do końca roku.

Co jeśli na B2B robię coś innego niż na etacie?

Przepisy mówią o czynnościach odpowiadających tym, które wykonywałeś na etacie. Jeśli zakres jest naprawdę inny, na przykład byłeś testerem, a teraz projektujesz architekturę systemu, ograniczenie może nie mieć zastosowania. Ocena zależy od porównania zakresu obowiązków z umowy o pracę i umowy B2B. Przy takim przejściu złóż wniosek o interpretację indywidualną.

Kiedy mogę wrócić na liniowy albo ryczałt?

Na liniowy od roku podatkowego, w którym nie wykonywałeś już tych czynności na etacie. Jeśli etat skończył się w 2026 r., liniowy możesz wybrać na 2027 r. Na ryczałt dopiero od roku, przed którym przez cały poprzedni rok nie byłeś zatrudniony w tym zakresie, czyli w tym przykładzie od 2028 r.

Co się stanie, jeśli wybiorę liniowy mimo zakazu?

Tracisz prawo do liniowego za cały rok. Musisz przeliczyć zaliczki od początku roku według skali i zapłacić odsetki za zwłokę od zaległych zaliczek (art. 9a ust. 3 ustawy o PIT). Na ryczałcie od dnia uzyskania takiego przychodu do końca roku płacisz podatek na zasadach ogólnych.