Skala czy liniowy: od jakiego dochodu opłaca się 19%
Stan prawny na Redakcja podatekly.pl, jak liczymy
W skrócie
- Bez ulg liniowy wygrywa ze skalą od ok. 14 690 zł przychodu miesięcznie, czyli ok. 153 tys. zł dochodu rocznie po składkach.
- Przy 20 000 zł przychodu bez kosztów liniowy daje 13 921,98 zł na rękę, skala 12 963,23 zł.
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem bez dochodów przesuwa granicę do ok. 27 530 zł przychodu miesięcznie.
- Według projektu reformy 2027 granica wzrosłaby do ok. 16 480 zł miesięcznie.
W 2026 roku podatek liniowy 19% zaczyna się opłacać bardziej niż skala przy dochodzie około 153 tys. zł rocznie, liczonym po odjęciu kosztów i składek społecznych. Przy działalności bez kosztów i dużym ZUS to przychód około 14 690 zł miesięcznie. Poniżej tej kwoty więcej zostaje na skali, powyżej na liniowym.
Granica przesuwa się, gdy rozliczasz się z małżonkiem albo korzystasz z ulgi na dzieci. Swój wariant policzysz w kalkulatorze ryczałt, liniowy czy skala.
Dlaczego granica wypada przy ok. 153 tys. zł?
Skala ma dwa atuty: kwotę wolną 30 000 zł (kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł) i stawkę 12% do 120 000 zł dochodu. Powyżej płacisz 32%. Liniowy to 19% od każdej złotówki.
Do tego dochodzi zdrowotna. Na skali płacisz 9% dochodu i nie odliczasz jej. Na liniowym płacisz 4,9% dochodu i odliczasz zapłaconą zdrowotną do 14 100 zł rocznie. Minimum to w obu przypadkach 432,54 zł miesięcznie (od lutego 2026 do stycznia 2027).
Do ok. 120 000 zł dochodu skala wygrywa wyraźnie. Powyżej każda złotówka na skali kosztuje 32% podatku i 9% zdrowotnej, a na liniowym ok. 19% podatku i 4,9% zdrowotnej. Przewaga skali z pierwszego progu topnieje i znika przy ok. 153 tys. zł.
Ile zostaje na rękę na skali i liniowym?
Przykłady dla 2026 roku: brak kosztów, duży ZUS z chorobowym, równe miesiące, rozliczenie indywidualne. Kwoty na rękę miesięcznie, podatek i zdrowotna rocznie.
| Przychód miesięcznie | Skala: na rękę | Skala: PIT / zdrowotna | Liniowy: na rękę | Liniowy: PIT / zdrowotna | Różnica rocznie |
|---|---|---|---|---|---|
| 8 000 zł | 5 097,90 zł | 5 145 / 6 559,08 zł | 4 576,91 zł | 12 883 / 5 072,90 zł | skala +6 251,82 zł |
| 10 000 zł | 6 677,90 zł | 8 025 / 8 719,08 zł | 6 191,45 zł | 17 428 / 5 153,53 zł | skala +5 837,45 zł |
| 12 000 zł | 8 243,23 zł | 11 081 / 10 879,08 zł | 7 759,48 zł | 21 842 / 5 923,08 zł | skala +5 805,00 zł |
| 14 000 zł | 9 423,23 zł | 18 761 / 13 039,08 zł | 9 300,15 zł | 26 178 / 7 099,08 zł | skala +1 477,00 zł |
| 16 000 zł | 10 603,23 zł | 26 441 / 15 199,08 zł | 10 840,73 zł | 30 515 / 8 275,08 zł | liniowy +2 850,00 zł |
| 20 000 zł | 12 963,23 zł | 41 801 / 19 519,08 zł | 13 921,98 zł | 39 188 / 10 627,08 zł | liniowy +11 505,00 zł |
| 25 000 zł | 15 913,23 zł | 61 001 / 24 919,08 zł | 17 773,57 zł | 50 029 / 13 567,08 zł | liniowy +22 324,00 zł |
| 30 000 zł | 18 863,23 zł | 80 201 / 30 319,08 zł | 21 586,98 zł | 61 328 / 16 507,08 zł | liniowy +32 685,00 zł |
Przy 20 000 zł przychodu PIT na skali jest już wyższy niż na liniowym, a zdrowotna prawie dwukrotnie wyższa. Przy 30 000 zł liniowy daje ponad 2 700 zł miesięcznie więcej.
Jeśli masz koszty, odejmij je od przychodu. Granica dotyczy dochodu, więc przy kosztach 2 000 zł miesięcznie przesuwa się do ok. 16 690 zł przychodu.
Jak wspólne rozliczenie z małżonkiem zmienia wynik?
Na skali możesz rozliczyć się razem z małżonkiem. Podatek liczy się wtedy od połowy łącznych dochodów i mnoży przez dwa, więc próg 120 000 zł i kwota wolna działają podwójnie. Na liniowym tego nie ma.
Przy małżonku bez dochodów liniowy wygrywa dopiero od ok. 27 530 zł przychodu miesięcznie (bez kosztów, duży ZUS). To prawie dwa razy więcej niż przy rozliczeniu indywidualnym. Jeśli małżonek zarabia, korzyść jest mniejsza i trzeba ją policzyć na obu dochodach.
Ulga na dzieci też działa tylko na skali. Każde dziecko obniża podatek na skali, więc granica opłacalności liniowego rośnie. Kalkulator nie uwzględnia ulgi na dzieci, dlatego przy dzieciach traktuj wynik jako dolną granicę dla skali.
Co zmieni projekt reformy 2027?
Projekt UD458 (druk sejmowy nr 3147) przewiduje skalę 12% do 130 000 zł, 24% od 130 000 do 150 000 zł i 32% powyżej. Liniowy zostaje na 19%. To projekt po pierwszym czytaniu w Sejmie 6 października 2026 r., nie obowiązujące prawo.
Jeśli ustawa wejdzie w życie, granica opłacalności liniowego przesunie się z ok. 14 810 zł (2027 r. według obecnych przepisów) do ok. 16 480 zł przychodu miesięcznie (wyliczenie dla 2027 roku bez kosztów, przy prognozowanych składkach ZUS na 2027). Więcej w poradniku Reforma 2027 a wybór skali, liniowego i ryczałtu.
Kiedy zostać na skali mimo wyższego dochodu?
- Masz dzieci i korzystasz z ulgi prorodzinnej.
- Rozliczasz się z małżonkiem, który zarabia mało albo wcale.
- Spodziewasz się słabszego roku, na przykład przerwy w kontraktach.
- Świadczysz usługi dla byłego pracodawcy i tracisz prawo do liniowego (opisujemy to w poradniku B2B u byłego pracodawcy).
Jeśli masz niskie koszty, porównaj też ryczałt. Przy 20 000 zł przychodu ryczałt 12% daje więcej niż liniowy, co pokazujemy w poradniku Ryczałt czy liniowy.
Pytania i odpowiedzi
Czy na liniowym mogę skorzystać z ulgi na dzieci?
Nie. Ulga na dzieci z art. 27f ustawy o PIT pomniejsza podatek obliczony według skali. Przy podatku liniowym ten podatek nie powstaje, więc ulgi nie ma. Wyjątek to sytuacja, gdy masz też inne dochody opodatkowane skalą, na przykład etat. Wtedy ulgę rozliczasz od podatku z etatu, do wysokości tego podatku.
Czy liczy się przychód czy dochód?
Dochód. Granica opłacalności zależy od tego, ile zostaje po kosztach i składkach społecznych. Przy przychodzie 14 690 zł i zerowych kosztach dochód po składkach wynosi ok. 153 tys. zł rocznie. Jeśli masz 2 000 zł kosztów miesięcznie, ten sam dochód osiągniesz przy przychodzie ok. 16 690 zł. Dlatego zawsze licz na swoich kosztach.
Co jeśli mój dochód jest blisko granicy?
Przy dochodzie w okolicy 150-160 tys. zł różnica między formami wynosi kilkaset do kilku tysięcy złotych rocznie w jedną albo drugą stronę. Skala daje wtedy dodatkową elastyczność: wspólne rozliczenie, ulgę na dzieci, kwotę wolną przy słabszym roku. Jeśli spodziewasz się wzrostu przychodów, liniowy chroni przed stawką 32%.
Czy mogę zmienić skalę na liniowy w trakcie roku?
Nie. Oświadczenie o wyborze liniowego składasz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w roku. Wybór obowiązuje przez cały rok i w kolejnych latach, dopóki go nie zmienisz. Jeśli nie złożysz żadnego oświadczenia, płacisz według skali.