Umowa zlecenie dla studenta: ZUS, PIT, 26. urodziny

Stan prawny na 7 października 2026 r. Redakcja podatekly.pl, jak liczymy

W skrócie

Student do 26 lat na zleceniu: bez składek ZUS, bez zdrowotnej, bez PIT. 3 000 zł brutto = 3 000 zł na rękę.
Absolwent przed 26. urodzinami: płaci ZUS i zdrowotną, ale nie PIT. Z 3 000 zł zostaje 2 422,60 zł.
Po 26. urodzinach: ZUS, zdrowotna i PIT. Z 3 000 zł zostaje 2 166,60 zł (bez PIT-2).
Zlecenie u własnego pracodawcy liczy się jak etat, status studenta nie pomaga.
Minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł w 2026 r. i 32,30 zł w 2027 r.

Student do 26 lat na umowie zlecenia nie płaci składek ZUS ani składki zdrowotnej (art. 6 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), a dzięki uldze dla młodych nie płaci też PIT. Z umowy na 3 000 zł brutto dostaje 3 000 zł na rękę. Zwolnienie z ZUS kończy się w dniu 26. urodzin albo z końcem studiów, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Ulga w PIT działa do 26. urodzin niezależnie od studiów.

Swoją kwotę policzysz w kalkulatorze umowy zlecenia, zaznaczając opcję „student do 26 lat”.

Ile student dostaje na rękę ze zlecenia?

Porównanie dla umowy na 3 000 zł brutto w 2026 r., policzone naszym silnikiem:

Sytuacja	Składki ZUS	Zdrowotna	Zaliczka PIT	Na rękę
Student lub uczeń do 26 lat	0 zł	0 zł	0 zł	3 000,00 zł
Nie studiujesz, przed 26. urodzinami (ulga dla młodych)	337,80 zł	239,60 zł	0 zł	2 422,60 zł
To samo z dobrowolnym chorobowym	411,30 zł	232,98 zł	0 zł	2 355,72 zł
Po 26. urodzinach, bez PIT-2	337,80 zł	239,60 zł	256 zł	2 166,60 zł
Po 26. urodzinach, z PIT-2 (300 zł)	337,80 zł	239,60 zł	0 zł	2 422,60 zł

Składki ZUS zleceniobiorcy to emerytalna 9,76% i rentowa 1,5%, chorobowa 2,45% jest dobrowolna. Zdrowotna to 9% od kwoty po odjęciu składek społecznych. Koszty uzyskania przychodu wynoszą 20%, a zaliczka na PIT 12%. Przy 3 000 zł różnica między studentem a absolwentem w tym samym wieku to 577,40 zł miesięcznie, bo tyle wynoszą składki i zdrowotna.

Kto jest studentem w rozumieniu ZUS?

Zwolnienie obejmuje uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów do ukończenia 26 lat. Nie ma znaczenia tryb studiów (dzienne, zaoczne), uczelnia publiczna czy prywatna ani to, czy to pierwszy, czy drugi kierunek.

Status studenta kończy się z dniem ukończenia studiów, czyli zwykle zdania egzaminu dyplomowego, albo z dniem skreślenia z listy studentów. Przerwa między licencjatem a magisterką jest ryzykowna: jeśli nie jesteś jeszcze przyjęty na studia drugiego stopnia, w tym czasie nie masz statusu studenta. Wakacje w trakcie studiów zwolnienia nie przerywają.

Jakie dokumenty daje student zleceniodawcy?

Zleceniodawca odpowiada przed ZUS za to, czy nie naliczył składek, dlatego zwykle prosi o:

kopię ważnej legitymacji studenckiej albo zaświadczenie z uczelni,
oświadczenie, że masz status studenta i nie ukończyłeś 26 lat,
zobowiązanie do poinformowania o utracie statusu, na przykład po obronie albo skreśleniu.

Jeśli nie poinformujesz zleceniodawcy o końcu studiów, ZUS może naliczyć składki za okres po obronie. Zapłaci je płatnik, ale w praktyce może chcieć odzyskać od Ciebie Twoją część. Najprościej zgłosić zmianę od razu, nawet jeśli oznacza niższą wypłatę.

Co się zmienia w dniu 26. urodzin?

Tego dnia kończą się jednocześnie dwie preferencje:

ZUS. Od dnia urodzin zleceniodawca zgłasza Cię do ubezpieczeń i potrąca składki, nawet jeśli nadal studiujesz.
PIT. Ulga dla młodych obejmuje przychody otrzymane „do ukończenia 26. roku życia”. W praktyce płatnicy i urzędy przyjmują, że wynagrodzenie wypłacone w dniu urodzin i później jest już opodatkowane, nawet jeśli dotyczy pracy z wcześniejszego okresu.

Dlatego termin wypłaty ma znaczenie. Jeśli kończysz 26 lat 10 listopada, a za październik dostajesz pieniądze 15 listopada, ta wypłata będzie już opodatkowana. Ulga ma też roczny limit 85 528 zł przychodu, więcej o nim w poradniku ulga dla młodych.

Kiedy status studenta nie pomaga?

Zlecenie u własnego pracodawcy. Jeśli masz etat w firmie A i jednocześnie zlecenie dla firmy A, zlecenie oskładkowuje się jak etat (art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Dotyczy to też sytuacji, gdy w ramach zlecenia z inną firmą pracujesz faktycznie na rzecz swojego pracodawcy.
Umowa o pracę. Od etatu student płaci pełne składki. Zwolnienie z art. 6 ust. 4 dotyczy tylko zleceń i umów agencyjnych.
Własna firma. Student z JDG płaci składki jak każdy przedsiębiorca, może jednak skorzystać z ulgi na start.
Umowa o dzieło. Od dzieła składek nie ma niezależnie od wieku, ale nie ma też ulgi dla młodych w PIT. Porównanie obu umów znajdziesz w poradniku zlecenie czy dzieło.

Jaka jest minimalna stawka na zleceniu?

Minimalna stawka godzinowa obowiązuje także studentów. W 2026 r. to 31,40 zł brutto za godzinę, a od 1 stycznia 2027 r. 32,30 zł. Zleceniodawca musi ewidencjonować liczbę godzin, a umowa nie może przewidywać niższej stawki. Przy 100 godzinach w miesiącu w 2026 r. minimum to 3 140 zł brutto, a student do 26 lat dostaje tę kwotę w całości.

Co z PIT po końcu roku?

Jeśli przez cały rok byłeś studentem do 26 lat i Twoje przychody z etatu i zleceń nie przekroczyły 85 528 zł, płatnik pokaże je w PIT-11 jako zwolnione. Zeznania zwykle nie musisz składać, chyba że chcesz rozliczyć inną ulgę albo odzyskać zaliczki pobrane przez pomyłkę. Szczegóły dotyczące etatu są w kalkulatorze wynagrodzeń.

Pytania i odpowiedzi

Mam 25 lat i studiuję zaocznie. Czy też nie płacę ZUS?

Tak. Przepis mówi o studentach do ukończenia 26 lat i nie rozróżnia trybu studiów. Studia zaoczne, wieczorowe i dzienne dają to samo zwolnienie ze składek emerytalnej i rentowej. Liczy się status studenta w dniu wykonywania zlecenia. Zleceniodawca zwykle prosi o kopię legitymacji albo zaświadczenie z uczelni i oświadczenie, które trzyma w dokumentacji.

Czy student na zleceniu ma ubezpieczenie zdrowotne?

Z samego zlecenia nie, bo nie płaci składki zdrowotnej. Do 26. roku życia student jest zwykle zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny rodzica. Może też zgłosić się przez uczelnię, jeśli nie ma innego tytułu. Po 26. urodzinach, a przed końcem studiów, warto sprawdzić, z jakiego tytułu jesteś ubezpieczony.

Ile dostanę ze zlecenia na 200 zł jako student?

Przy umowie na kwotę do 200 zł zawartej z firmą, w której nie pracujesz na etacie, podatek pobiera się ryczałtem 12% od przychodu, bez kosztów. Ulga dla młodych tego ryczałtu nie obejmuje (art. 30 ust. 10 ustawy o PIT). Składek ZUS i zdrowotnej student do 26 lat nie płaci. Ze 200 zł zostaje więc 176 zł.

Czy jako student na zleceniu mogę dobrowolnie płacić ZUS?

Nie z tytułu tej umowy. Zwolnienie ze składek emerytalnej i rentowej dla studentów do 26 lat jest obowiązkowe, a bez nich nie da się przystąpić do chorobowego. Okres pracy na zleceniu jako student nie wlicza się więc do stażu emerytalnego. Jeśli Ci na tym zależy, rozważ umowę o pracę, od której składki płaci się zawsze.