Danina solidarnościowa 5% od 2027: kogo dotyczy
Stan prawny na Redakcja podatekly.pl, jak liczymy
Tekst opisuje projekt reformy podatkowej (druk sejmowy nr 3147). Ustawa nie jest jeszcze uchwalona. Aktualizujemy go po każdym głosowaniu.
W skrócie
- Projekt: stawka daniny rośnie z 4% do 5% nadwyżki dochodu ponad 1 000 000 zł.
- Pierwszy raz za dochody 2027 r., z terminem zapłaty 2 maja 2028 r.
- Przy 1 500 000 zł dochodu danina wzrośnie z 20 000 zł do 25 000 zł.
- Danina nie obejmuje przychodów z ryczałtu.
Według projektu reformy (UD458, druk sejmowy nr 3147) danina solidarnościowa wzrośnie z 4% do 5% nadwyżki dochodu ponad 1 000 000 zł w roku. Przy dochodzie 1 500 000 zł zapłacisz 25 000 zł zamiast 20 000 zł. Nowa stawka obejmie pierwszy raz dochody 2027 r., z terminem zapłaty 2 maja 2028 r. Ile zmienia cała reforma przy Twoim dochodzie, sprawdzisz w kalkulatorze reformy podatkowej 2027.
Stan na 7 października 2026 r.: projekt przeszedł I czytanie w Sejmie 6 października 2026 r. i jest w Komisji Finansów Publicznych. Ustawa nie jest uchwalona. Pozostałe zmiany opisujemy w tekście reforma podatkowa 2027: co się zmienia.
Kogo dotyczy danina solidarnościowa?
Danina obowiązuje od 2019 r. Płaci ją osoba fizyczna, której suma dochodów z określonych źródeł przekroczyła w roku 1 000 000 zł (art. 30h ustawy o PIT). Do podstawy wchodzą dochody:
- opodatkowane według skali (etat, zlecenie, działalność na zasadach ogólnych),
- z działalności na podatku liniowym 19%,
- z kapitałów pieniężnych i zbycia papierów wartościowych (art. 30b),
- z niektórych przychodów zagranicznych (art. 30f).
Od tej sumy odejmujesz składki społeczne, a przedsiębiorca na liniowym także zdrowotną odliczoną od dochodu. Do podstawy nie wchodzą przychody z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Według uzasadnienia projektu daninę płaci około 39 tys. osób (dane Ministerstwa Finansów z deklaracji złożonych w 2024 r.).
Ile zapłacisz według 4% i 5%?
Podstawa w tabeli to dochód po odliczeniu składek, czyli kwota, od której liczysz nadwyżkę ponad 1 000 000 zł. Wyliczenia z silnika kalkulatora:
| Dochód po odliczeniach | Danina 4% (obecnie) | Danina 5% (projekt) | Różnica |
|---|---|---|---|
| 1 000 000 zł | 0 zł | 0 zł | 0 zł |
| 1 100 000 zł | 4 000 zł | 5 000 zł | 1 000 zł |
| 1 200 000 zł | 8 000 zł | 10 000 zł | 2 000 zł |
| 1 500 000 zł | 20 000 zł | 25 000 zł | 5 000 zł |
| 2 000 000 zł | 40 000 zł | 50 000 zł | 10 000 zł |
| 3 000 000 zł | 80 000 zł | 100 000 zł | 20 000 zł |
Danina to dodatek do zwykłego podatku. Osoba na skali z dochodem 1 500 000 zł płaci 32% od nadwyżki ponad próg i dodatkowo daninę od nadwyżki ponad 1 mln zł. Dla dochodu powyżej 150 000 zł nowa skala obniża podatek o 3 600 zł. Wyższa danina to 1% nadwyżki ponad 1 000 000 zł, więc zjada całą tę korzyść przy dochodzie 1 360 000 zł. Powyżej tej kwoty reforma podnosi łączne obciążenie osoby na skali.
Od kiedy obowiązuje 5%?
Projekt ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Art. 5 ust. 3 mówi jednak, że nowa stawka dotyczy po raz pierwszy daniny, której termin zapłaty upływa 2 maja 2028 r. W praktyce:
| Dochody za rok | Termin deklaracji i zapłaty | Stawka |
|---|---|---|
| 2025 | 30 kwietnia 2026 r. | 4% |
| 2026 | 30 kwietnia 2027 r. | 4% |
| 2027 | 2 maja 2028 r. | 5% (projekt) |
30 kwietnia 2028 r. to niedziela, a 1 maja to święto, dlatego termin przesuwa się na 2 maja 2028 r.
Jak liczyć podstawę daniny na działalności?
Weź dochód z działalności (przychód minus koszty), odejmij składki społeczne, a na liniowym także zdrowotną odliczoną w zeznaniu. Dodaj inne dochody objęte daniną, na przykład pensję po składkach albo zysk z giełdy. Nadwyżka sumy ponad 1 000 000 zł to podstawa.
Przykład z silnika dla 2027 r.: przedsiębiorca na skali z przychodem 1 500 000 zł i kosztami 150 000 zł (125 000 i 12 500 zł miesięcznie, duży ZUS według prognozy na 2027 r.) ma daninę 13 015 zł przy stawce 4% i 16 269 zł przy stawce 5%. Na liniowym podstawa jest niższa o odliczoną zdrowotną (przyjęliśmy limit 14 100 zł z 2026 r.), więc danina według projektu wynosi 15 564 zł.
Czy przejście na ryczałt chroni przed daniną?
W 2026 r. tak, bo przychody z ryczałtu nie wchodzą do podstawy daniny. To jeden z powodów, dla których projekt obniża limit ryczałtu do 250 000 euro (1 094 250 zł). Przedsiębiorca, którego przychód w 2026 r. przekroczy ten limit, w 2027 r. musi wybrać liniowy albo skalę i wtedy daninę zapłaci. Szczegóły w poradnikach ryczałt 2027: limit 250 tys. euro i przekraczam 250 tys. euro: liniowy, skala czy spółka.
Czy danina wpływa na składkę zdrowotną albo ZUS?
Nie. Danina to osobna danina publiczna, rozliczana deklaracją DSF-1. Nie zmienia podstawy zdrowotnej ani składek ZUS. Nowa stawka nie zmienia kwoty progu: dalej jest to 1 000 000 zł, bez waloryzacji.
Pytania i odpowiedzi
Czy danina za 2026 r. będzie już liczona według 5%?
Nie. Według art. 5 ust. 3 projektu nowa stawka obejmie po raz pierwszy daninę, której termin zapłaty upływa 2 maja 2028 r. Według uzasadnienia liczą się do niej dochody wykazywane w zeznaniach składanych od 1 maja 2027 r. do 2 maja 2028 r., czyli w praktyce dochody za 2027 r. Danina za dochody 2026 r., płacona do 30 kwietnia 2027 r., zostaje na poziomie 4%.
Czy do daniny wlicza się dochód z ryczałtu?
Nie. Podstawa daniny to dochody ze skali, z podatku liniowego, z kapitałów (art. 30b) i z niektórych przychodów zagranicznych (art. 30f). Przychody opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie wchodzą do podstawy. Uzasadnienie projektu wskazuje to jako jeden z powodów obniżenia limitu ryczałtu do 250 tys. euro.
Czy 1 mln zł liczy się od przychodu czy od dochodu?
Od dochodu, czyli przychodu po kosztach. Od sumy dochodów odejmujesz zapłacone składki społeczne, a na liniowym także odliczoną składkę zdrowotną. Dopiero nadwyżka ponad 1 000 000 zł jest podstawą daniny. Przy działalności z dużymi kosztami przychód może przekraczać 1 mln zł, a danina może nie wystąpić.
Jak zapłacić daninę solidarnościową?
Składasz deklarację DSF-1 do urzędu skarbowego i wpłacasz daninę w tym samym terminie, co zeznanie roczne, czyli do 30 kwietnia (art. 30h ust. 4). Gdy termin wypada w dzień wolny, przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Danina nie ma zaliczek w ciągu roku. Płacisz ją jednorazowo po zakończeniu roku.