Jak założyć JDG w 2026/2027: checklista

Stan prawny na 7 października 2026 r. Redakcja podatekly.pl, jak liczymy

W skrócie

Wniosek CEIDG jest bezpłatny, a działalność możesz zacząć w dniu jego złożenia.
Od 1 stycznia 2025 r. nowe firmy wpisują kody PKD 2025. Stawkę ryczałtu ustalasz nadal według PKWiU 2015.
ZUS: 6 miesięcy ulgi na start, potem 24 miesiące preferencyjnego ZUS (456,18 zł w 2026 r.), zdrowotna od pierwszego dnia.
VAT: zwolnienie do 240 000 zł rocznie, przy starcie w trakcie roku proporcjonalnie.
KSeF: od 1 stycznia 2027 r. każda faktura dla firmy idzie przez KSeF.

Jednoosobową działalność gospodarczą zakładasz bezpłatnie, składając wniosek do CEIDG przez biznes.gov.pl. Działalność możesz zacząć w dniu złożenia wniosku (art. 17 Prawa przedsiębiorców). Przed wysłaniem wniosku musisz zdecydować o czterech rzeczach: kodach PKD 2025, formie opodatkowania, składkach ZUS (ulga na start, potem preferencyjny ZUS za 456,18 zł w 2026 r.) i VAT (zwolnienie do 240 000 zł rocznie). Po rejestracji dochodzi dostęp do KSeF, który od 1 stycznia 2027 r. obejmuje każdą fakturę dla firmy.

Ile zostanie Ci na rękę przy każdej formie opodatkowania, policzysz w kalkulatorze ryczałt, liniowy czy skala. Składki sprawdzisz w kalkulatorze składek ZUS dla JDG.

Krok 0: czy w ogóle potrzebujesz firmy?

Jeśli dopiero testujesz pomysł, sprawdź działalność nierejestrowaną. Nie musisz jej rejestrować, dopóki przychód w żadnym kwartale nie przekroczy 10 813,50 zł w 2026 r. albo 11 137,50 zł w 2027 r., a przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadziłeś firmy (art. 5 Prawa przedsiębiorców). Nie płacisz wtedy składek ZUS. Zasady opisujemy na stronie działalność nierejestrowana.

Krok 1: kody PKD 2025

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa Polska Klasyfikacja Działalności (rozporządzenie Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 1936). Kto zakłada firmę po tej dacie, wpisuje do CEIDG wyłącznie kody PKD 2025.

Wybierz jeden kod przeważający i dowolną liczbę dodatkowych. Wpisz te, które realnie planujesz, bo zmiana później wymaga aktualizacji wpisu.
Kod PKD nie decyduje o stawce ryczałtu. Ustawa o ryczałcie odwołuje się do klasyfikacji PKWiU 2015, więc stawkę ustalasz według opisu usługi w PKWiU, a nie według PKD.
Jeśli prowadziłeś już firmę przed 2025 r. i ją wznawiasz, Ministerstwo Rozwoju i Technologii podaje, że firmy sprzed 2025 r. mają dwa lata na przejście na PKD 2025, a przy każdej zmianie wpisu CEIDG wymaga aktualizacji kodów. Po tym okresie planowane jest automatyczne przekodowanie według tabel GUS.

Krok 2: wniosek do CEIDG

Wniosek składasz online przez biznes.gov.pl, logując się profilem zaufanym, e-dowodem albo bankowością elektroniczną. Przygotuj:

datę rozpoczęcia działalności (najwcześniej dzień złożenia wniosku),
nazwę firmy, która musi zawierać Twoje imię i nazwisko,
adres wykonywania działalności i adres do doręczeń,
kody PKD 2025,
formę opodatkowania (krok 3),
dane do ZUS: wybór ulgi i zgłoszenie do ubezpieczeń (krok 4),
numer rachunku bankowego (krok 7).

Wniosek CEIDG przekazuje dane do urzędu skarbowego, ZUS i GUS. Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych masz obowiązek złożyć w ciągu 7 dni od powstania obowiązku (art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Najprościej zrobić to od razu w tym samym wniosku.

Krok 3: forma opodatkowania

Masz trzy formy:

Forma	Stawka	Zdrowotna 2026	Dla kogo zwykle
Skala	12% do 120 000 zł, 32% powyżej, kwota wolna 30 000 zł	9% dochodu, min. 432,54 zł	niższe dochody, wspólne rozliczenie z małżonkiem
Liniowy	19% od dochodu	4,9% dochodu, min. 432,54 zł	wysokie dochody i spore koszty
Ryczałt	od 2% do 17% od przychodu, np. 12% za programowanie	498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł	niskie koszty, usługi IT i podobne

Formę wskazujesz we wniosku CEIDG albo zgłaszasz do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód. Jeśli nic nie wybierzesz, rozliczasz się według skali. Zmiana w kolejnych latach jest możliwa do 20 lutego, opisujemy ją w poradniku zmiana formy opodatkowania do 20 lutego.

Przykład z naszego silnika: przychód 8 000 zł netto miesięcznie, koszty 500 zł, ryczałt 12%, rok 2026, z dobrowolną chorobową. Kwoty na rękę miesięcznie przy założeniu, że cały rok jesteś na danym etapie ZUS:

Etap ZUS	Skala	Liniowy	Ryczałt 12%
Ulga na start (tylko zdrowotna)	6 225,00 zł	5 729,05 zł	5 759,25 zł
Preferencyjny ZUS	5 864,63 zł	5 361,06 zł	5 357,82 zł
Pełny ZUS	4 702,90 zł	4 171,91 zł	4 047,08 zł

Ulga na start trwa najwyżej 6 miesięcy, więc realny pierwszy rok to połowa wiersza pierwszego i połowa drugiego. Przy tej skali dochodów skala wygrywa dzięki kwocie wolnej. Przy wyższych przychodach wynik się zmienia, dlatego sprawdź własne liczby. Jeśli w 2027 r. wejdzie w życie projekt UD458 (druk sejmowy nr 3147), zmieni się skala podatkowa i limit ryczałtu. Na 7 października 2026 r. to projekt, opisujemy go na stronie reforma podatkowa 2027.

Krok 4: ZUS i ulgi na start

Etap	Jak długo	Składki społeczne miesięcznie	Zdrowotna
Ulga na start	6 miesięcy od dnia rozpoczęcia	0 zł	płacisz
Preferencyjny ZUS	24 miesiące kalendarzowe	456,18 zł w 2026 r., 469,85 zł w 2027 r. (z chorobową)	płacisz
Mały ZUS Plus	do 36 miesięcy w każdych 60, przy przychodzie do 120 000 zł w poprzednim roku	zależnie od dochodu	płacisz
Pełny ZUS	bez limitu	1 926,76 zł w 2026 r. (z chorobową i Funduszem Pracy)	płacisz

Ulga na start (art. 18 Prawa przedsiębiorców) przysługuje, jeśli zakładasz firmę pierwszy raz albo po co najmniej 60 miesiącach przerwy, i nie świadczysz usług dla byłego pracodawcy, u którego w tym lub poprzednim roku wykonywałeś te same czynności na etacie. Ten sam warunek dotyczy preferencyjnego ZUS. Szczegóły i pułapki są w poradniku ulga na start.

Składka zdrowotna obowiązuje od pierwszego dnia, także na uldze na start. Minimalna dla skali i liniowego to 432,54 zł miesięcznie od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r., a od lutego 2027 r. 445,50 zł.

Krok 5: VAT

Zwolnienie podmiotowe: nie płacisz VAT, dopóki sprzedaż nie przekroczy 240 000 zł w roku. Przy starcie w trakcie roku limit liczysz proporcjonalnie: start 1 października 2026 r. daje 60 493,15 zł do końca roku.
Wykluczenia: usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie, windykacja i sprzedaż niektórych towarów zawsze wymagają VAT. Lista jest w poradniku zwolnienie z VAT: limit 240 tys. zł.
Rejestracja: jeśli chcesz albo musisz płacić VAT, składasz VAT-R przed pierwszą sprzedażą (art. 96 ust. 1 ustawy o VAT). Potem co miesiąc albo co kwartał wysyłasz JPK_V7 do 25. dnia następnego miesiąca.

Czynny VAT opłaca się zwykle, gdy sprzedajesz firmom i kupujesz drogi sprzęt. Zwolnienie jest korzystne, gdy klientami są osoby prywatne.

Krok 6: KSeF

Od 1 kwietnia 2026 r. faktury dla firm wystawiasz w KSeF, także jako zwolniony z VAT. Do 31 grudnia 2026 r. możesz zostać przy PDF, jeśli faktury z miesiąca nie przekroczą 10 000 zł brutto (art. 145m ustawy o VAT). Od 1 stycznia 2027 r. ten wyjątek znika. Zaraz po rejestracji:

zaloguj się do KSeF na ksef.podatki.gov.pl i nadaj uprawnienia księgowej,
wybierz program do faktur z integracją KSeF,
pobieraj faktury kosztowe z KSeF.

Terminy i kary opisujemy w poradniku KSeF od kiedy.

Krok 7: rachunek bankowy

Płatności z innymi firmami powyżej 15 000 zł muszą iść przez rachunek płatniczy przedsiębiorcy (art. 19 Prawa przedsiębiorców). Formalnie może to być Twoje konto osobiste wpisane do CEIDG, ale osobne konto ułatwia księgowość. Jeśli zostaniesz czynnym podatnikiem VAT, sprawdź, czy rachunek pojawił się na białej liście podatników VAT, bo kontrahenci sprawdzają ją przed przelewem.

Krok 8: terminy w kalendarzu

Co	Termin
Składki ZUS (DRA i przelew)	do 20. dnia następnego miesiąca
Zaliczka na PIT albo ryczałt	do 20. dnia następnego miesiąca
JPK_V7 (czynny VAT)	do 25. dnia następnego miesiąca
Roczne rozliczenie zdrowotnej	do 20 maja
Zeznanie PIT-36, PIT-36L, PIT-28	do 30 kwietnia

Pełny kalendarz znajdziesz na stronie terminy.

Pytania i odpowiedzi

Ile kosztuje założenie jednoosobowej działalności?

Wpis do CEIDG jest bezpłatny, a wniosek złożysz online przez biznes.gov.pl z profilem zaufanym albo e-dowodem. Kosztem są dopiero składki i podatki. W pierwszych 6 miesiącach z ulgą na start płacisz tylko składkę zdrowotną, na przykład 432,54 zł miesięcznie na skali lub liniowym albo 498,35 zł na ryczałcie przy przychodzie do 60 000 zł. Do tego dochodzi ewentualnie księgowa i program do faktur z KSeF.

Czy muszę mieć osobne konto firmowe?

Nie musisz mieć konta z nazwą „firmowe”. Prawo przedsiębiorców wymaga, żeby płatności z innym przedsiębiorcą powyżej 15 000 zł szły przez rachunek płatniczy przedsiębiorcy (art. 19). Może to być Twoje konto osobiste zgłoszone w CEIDG. Osobne konto ułatwia jednak księgowość, a jeśli zostaniesz czynnym podatnikiem VAT, rachunek do rozliczeń z kontrahentami powinien figurować na białej liście podatników VAT.

Mogę zacząć od działalności nierejestrowanej?

Tak, jeśli przychód nie przekroczy 10 813,50 zł w żadnym kwartale 2026 r. (11 137,50 zł w 2027 r.) i przez ostatnie 60 miesięcy nie miałeś firmy. Nie płacisz wtedy składek ZUS, a przychód rozliczasz w zeznaniu rocznym. To dobry sposób na sprawdzenie pomysłu. Po przekroczeniu limitu masz 7 dni na wniosek do CEIDG, a pierwsza rejestracja nadal daje prawo do ulgi na start.

Kiedy najlepiej założyć firmę: na początku roku czy w trakcie?

Podatkowo start w trakcie roku nie przeszkadza. Formę opodatkowania wybierasz przy wpisie albo do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie. Limit zwolnienia z VAT liczysz wtedy proporcjonalnie, na przykład przy starcie 1 lipca 2026 r. to 120 986,30 zł. Ulga na start trwa 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności, niezależnie od tego, czy zaczynasz w styczniu, czy w październiku.